Położenie i ukształtowanie powierzchni.

          Gmina Zwierzyn położona jest w północno wschodnim krańcu województwa lubuskiego oraz południowo zachodniej części powiatu strzelecko – drezdeneckiego. Od wschodu graniczy z gminą Stare Kurowo, od północy  ze Strzelcami Krajeńskimi, od zachodu  z Santokiem, od południa zaś Santokiem i Drezdenkiem.
          W strukturze krain  geograficznych obszar gminy zajmuje niewielki fragment Kotliny Gorzowskiej, która jest częścią Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej (Pradoliny Noteci). Południową granicę gminy na całej długości wyznacza prawy brzeg Noteci, północną natomiast ciąg pagórków czołowo-morenowych Pojezierza Myśliborskiego, które należą już do Pojezierza Pomorskiego.
            Przez środek gminy biegnie równoleżnikowo linia kolejowa Kostrzyn-Krzyż, zapewniająca dogodne połączenie z Poznaniem, Piłą i Szczecinem. Na terenie gminy funkcjonują trzy stacje kolejowe: w Górkach, Sarbiewie i Zwierzynie (Strzelce Krajeńskie Wschód). Znaczenie lokalne posiada odgałęzienie linii kolejowej ze Zwierzyna do Strzelec Krajeńskich.
Zwierzyn położony jest przy drodze krajowej nr 156 łączącej Barlinek z Drezdenkiem przez Strzelce Krajeńskie. Biegnąca na południe droga nr 157 łączy Zwierzyn ze Skwierzyną. Jedyny most na Noteci znajduje się w Gościmcu. Znaczenie lokalne posiada szosa łącząca Górki ze Zwierzynem i Przyłęgiem oraz Zwierzyn z Góreckiem.
Krajobraz okolic Górek i Zwierzyna ukształtował się około 12 tysięcy lat temu w wyniku działalności lodowca bałtyckiego, a  szczególnie w trzeciej fazie zwanej stadiałem pomorskim. Wykształconą w tym czasie rzeźbę, zawierającą świeże formy polodowcowe, nazywamy młodoglacjalną lub  młodolodowcową.
       Na północnym krańcu gminy występuje obszar pagórków moreny czołowej. Zbudowane są one z piasków i żwirów różnoziarnistych oraz głazów narzutowych występujących niekiedy na powierzchni, z niewielkim udziałem gliny. Moreny ożywiają bardzo krajobraz poprzez znaczne różnice wysokości względnych. Ich kulminacje, w rejonie Owczarek i Brzozogaju, sięgają 60 m n.p.m. Cały obszar pagórków pokryty jest pięknymi lasami Puszczy Barlineckiej i Drawskiej. Najpiękniejszy głaz narzutowy (pomnik przyrody) znajduje się w Zwierzynie.
       Na południe od ciągu pagórków moreny czołowej oraz na północ od szosy Górki-Zwierzyn ciągnie się wąski pas strefy zandrowej. Zandr zwany gorzowskim lub barlineckim, dociera od zachodu aż do Zwierzyna. W zandrze przysypane piaskiem lub żwirem tkwią fragmenty moreny dennej starszego zlodowacenia.  Najpiękniejsze pokłady piasku i żwiru zalegają na północ od Zwierzyna oraz w pobliżu Przysieki, gdzie były eksploatowane już w okresie międzywojennym. Osady żwirowo – piaszczyste okolice Przysieki powstały w wyniku procesów wytapiania brył martwego lodu lądolodu oscylacji krajeńskiej. Zasobność pokładów oceniona została na 2,8 mln ton.
        Na południe od Kanału Otok (Rana) rozciąga  się Pradolina  Toruńsko -Eberswaldzka. Jest to rozległe obniżenie o charakterze równiny zalewowej z aluwiów, które odzwierciedlają jej dzieje od czasów postoju lądolodu.
        Pierwsza najwyższa, terasa przedstawia resztkę dna doliny, kiedy to wody roztopowe lądolodu pracowały w tym poziomie. Jest to zatem najstarsza terasa z okresu, gdy lądolód stał na morenie czołowej i obficie zasilał wodami roztopowymi najbliższą pradolinę. Budują ją zarówno gliny, jak i piaski. Występują tutaj gleby typu bielicowego o podłożu piaszczystym.
       Druga z rzędu terasa, zwana środkową lub ponadzalewową, znajduje się kilka lub kilkanaście metrów ponad rzeką (25-31 m n.p.m.). Jest  ona pochodzenia osadowego, o czym świadczą utwory rzeczne w postaci piasków i żwirów wyraźnie warstwowych.
       Terasa najniższa, zwana denną lub zalewową, powstała przez zasypanie piaskami i mułami koryta szeroko wyżłobionego w płaszczyźnie terasy środkowej. Jest to terasa najmłodsza, wznosząca się 21 – 25 m n.p.m. W czasie powodzi bywa ona często zalewana. Obszar ten posiada jednak stosunkowo dobre gleby, przeważnie torfiaste i częściowo mursze, wobec czego stanowi strefę gospodarki łąkowo-hodowlanej.